Yay aylarının ən sevilən meyvələrindən biri olan ərik yalnız şirin dadı ilə deyil, faydalı tərkibi ilə də seçilir. Lakin onun meyvəsi sağlam qidalanmanın bir hissəsi ola bilsə də, çəyirdəyinin içindəki ləpəni yemək təhlükəli nəticələrə səbəb ola bilər.
Ərikin narıncı rəngi onun beta-karotinlə zəngin olduğunu göstərir. Orqanizm beta-karotinin bir hissəsini A vitamininə çevirir. A vitamini isə normal görmə, immun sisteminin fəaliyyəti, böyümə və orqanların sağlam işləməsi üçün vacibdir.
Ərik həmçinin kalium mənbəyidir. Kalium ürəyin normal işləməsində, əzələlərin yığılmasında və sinir impulslarının ötürülməsində mühüm rol oynayır. Xüsusilə quru ərikdə kaliumun miqdarı daha yüksək olur.
Meyvənin tərkibindəki lif həzm sisteminin fəaliyyətini dəstəkləyir və toxluq hissinin daha uzun müddət qalmasına kömək edir. Buna görə mövsümündə bir neçə əriki qatıqla, sıyıqla və ya ayrıca qəlyanaltı kimi yemək faydalı seçim ola bilər. Ancaq ərik sağlam olsa da, onu hər gün həddindən artıq miqdarda yeməyə ehtiyac yoxdur. Xüsusilə quru ərik daha çox şəkər və kalori ehtiva etdiyindən porsiyaya diqqət yetirmək lazımdır.
Ərikin çəyirdəyi niyə təhlükəlidir?
Əsas təhlükə sərt çəyirdəyin özü deyil, onun içərisində yerləşən acı ləpədir. Ərik ləpəsində amiqdalin adlı maddə ola bilər. Bu maddə çeynənildikdə və həzm olunduqda orqanizmdə zəhərli sianidə çevrilə bilər.
Avropa Qida Təhlükəsizliyi Təşkilatının məlumatına görə, bir dəfəyə üçdən çox kiçik çiy ərik ləpəsi və ya böyük ləpənin yarısından azı belə təhlükəsiz həddi aşa bilər. Kiçik uşaqlarda hətta bir ləpə risk yarada bilər.
Sianid zəhərlənməsi halsızlıq, başgicəllənmə, ürəkbulanma, nəfəs almaqda çətinlik və dərinin göyərməsi kimi əlamətlərlə özünü göstərə bilər. Ağır hallarda isə həyati təhlükə yarada bilər. ABŞ Qida və Dərman Administrasiyası yüksək miqdarda amiqdalin olan ərik ləpələrinin ölümcül sianid zəhərlənməsinə səbəb ola biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib.
Bəzən ərik ləpəsi internetdə “B17 vitamini” və ya xərçəngə qarşı vasitə kimi təqdim edilir. Lakin “B17” rəsmi vitamin deyil və belə məhsulların xəstəlikləri müalicə etdiyinə dair etibarlı elmi sübut yoxdur.
