Arpa içkisi son illər sağlam qidalanma ilə maraqlananlar arasında daha çox diqqət çəkir. Bu içki adətən qovrulmuş arpa dənələrinin dəmlənməsi və ya arpanın suda qaynadılması ilə hazırlanır. Şərqi Asiya ölkələrində arpa çayı gündəlik içki kimi geniş istifadə olunur və çox vaxt kofeinsiz alternativ hesab edilir. Healthline-ın məlumatına görə, arpa çayı qovrulmuş arpa dənələrinin isti suda dəmlənməsi ilə hazırlanır.
Arpanın əsas üstünlüklərindən biri onun tərkibindəki beta-qlükan adlı həll olunan lifdir. Cleveland Clinic qeyd edir ki, arpa məhz lif tərkibi ilə seçilir və beta-qlükan bağırsaq sağlamlığına, qan şəkərinin daha sabit qalmasına və xolesterinin azalmasına dəstək ola bilər.
Arpa içkisi xüsusilə süzülməmiş arpa suyu formasında qəbul edildikdə daha faydalı ola bilər. Çünki bu halda içkidə lif və qida maddələri daha çox qalır. Cleveland Clinic bildirir ki, arpa qaynadıldıqdan sonra dənələr süzülməsə, içki arpanın özündə olan lif və qida maddələrinin bir hissəsini saxlayır. Amma arpa çayı kimi süzülmüş içkilərdə bu təsir daha zəif ola bilər.
Bu içkinin ürək-damar sağlamlığı baxımından da müsbət tərəfləri ola bilər. Avropa Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin elmi rəyinə görə, arpa beta-qlükanları qanda xolesterinin azalmasına kömək edə bilər, yüksək xolesterin isə ürək xəstəlikləri üçün risk faktorlarından biridir. Bu təsir üçün gündəlik ən azı 3 qram arpa beta-qlükanı qəbul edilməlidir.
Arpa içkisi həzm sistemi üçün də faydalı hesab olunur. Arpanın tərkibindəki həll olunan lif bağırsaq fəaliyyətini dəstəkləyə və mikrobiom üçün qida rolunu oynaya bilər. Cleveland Clinic arpanın prebiyotik təsir göstərərək bağırsaqdakı faydalı mikroorqanizmləri qidalandıra biləcəyini qeyd edir.
Arpa həm də qanda şəkərin kəskin yüksəlməsinin qarşısını almağa kömək edə bilən məhsullar sırasındadır. Lifli qidalar həzmi yavaşlatdığı üçün şəkərin qana daha tədricən keçməsinə şərait yaradır. Cleveland Clinic-in məlumatına görə, arpa qəbul edən insanlarda yeməkdən sonra qlükoza və insulin göstəricilərinin daha aşağı olması ilə bağlı tədqiqatlar mövcuddur.
Bununla belə, arpa içkisini möcüzəvi vasitə kimi qəbul etmək doğru deyil. Xüsusilə arpa çayı süzülmüş formada içilirsə, onun lif və mineral tərkibi arpanın özünü yeməklə müqayisədə daha az ola bilər. Healthline da qeyd edir ki, arpa dənəsi B vitaminləri və minerallarla zəngin olsa da, bu maddələrin nə qədərinin dəmlənmiş çaya keçdiyi tam aydın deyil.
Arpa içkisi hər kəs üçün uyğun deyil. Arpa qlüten tərkibli dənli bitkidir, buna görə çölyak xəstəliyi və ya qlütenə həssaslığı olan şəxslər arpa suyu və arpa çayından uzaq durmalıdırlar. Cleveland Clinic də arpa, arpa suyu və arpa çayının qlüten ehtiva etdiyini bildirir.
Nəticə olaraq, arpa içkisi düzgün hazırlandıqda gündəlik rasionda faydalı seçim ola bilər. O, kofeinli içkilərə alternativ kimi istifadə edilə, həzmə dəstək verə və arpanın lif tərkibi sayəsində xolesterin və qan şəkəri nəzarətinə müsbət təsir göstərə bilər. Ancaq bu təsir daha çox süzülməmiş arpa suyu və arpanın özü ilə bağlıdır. Xroniki xəstəliyi, qlüten həssaslığı və ya xüsusi pəhriz məhdudiyyəti olan şəxslər bu içkini mütəmadi qəbul etməzdən əvvəl həkimlə məsləhətləşməlidirlər.
