Səhər zəngli saat çalanda onu söndürüb “cəmi beş dəqiqə də...” demək bir çox insan üçün tanış vəziyyətdir. Lakin asan oyanmaq iradədən çox yuxu rejimi və bioloji saatla bağlıdır. Bir neçə vərdişi dəyişməklə səhərləri xeyli rahatlaşdırmaq mümkündür.
Ən vacib məsələ hər gün təxminən eyni saatda yatmaq və oyanmaqdır. Həftəsonları günortaya qədər yatmaq bioloji ritmi poza və bazar ertəsi oyanmağı daha da çətinləşdirə bilər. Böyüklərin əksəriyyətinə gecə ən azı 7 saat yuxu tövsiyə olunur.
Səhər oyanan kimi işıqla təmas da mühüm rol oynayır. Pərdəni açmaq, balkona çıxmaq və ya qısa müddət çöldə olmaq orqanizmə artıq gündüz olduğunu bildirir. Səhər işığı bədənin yuxu-oyanıqlıq ritminin tənzimlənməsinə kömək edir.
Alarmı dəfələrlə ertələmək isə düşündüyümüz qədər faydalı deyil. Yenidən yuxuya getmək və bir neçə dəqiqədən sonra təkrar oyanmaq yuxu ətalətini – oyanandan sonrakı süstlük və dumanlılıq hissini uzada bilər. Alarmı yataqdan bir qədər uzaqda saxlamaq qalxmağı asanlaşdıra bilər.
Axşam vərdişləri də səhəri müəyyən edir. Yatmazdan əvvəl çoxlu kofein, alkoqol, ağır yeməklər və parlaq ekran işığı yuxunun keyfiyyətinə mənfi təsir göstərə bilər. Xüsusilə kofeinin təsiri saatlarla davam edə bildiyindən onu günün gec saatlarına saxlamaq yaxşı fikir deyil.
Səhər isə bir stəkan su, bir neçə dəqiqəlik yüngül hərəkət və gün işığı bədənin “oyanmasına” kömək edə bilər. Əsas məsələ möcüzəvi üsul axtarmaq yox, kifayət qədər və stabil yuxunu vərdişə çevirməkdir.
Əgər insan 7–9 saat yatmasına baxmayaraq hər səhər həddindən artıq çətin oyanır, gün ərzində güclü yuxululuq yaşayır və ya yüksək səslə xoruldama, nəfəsin dayanması kimi əlamətlər varsa, bunun səbəbini həkimlə araşdırmaq məqsədəuyğundur.
