Axşam çay içmək çoxları üçün günün yorğunluğunu azaltmaq, sakitləşmək və rahat atmosfer yaratmaq deməkdir. Ancaq mütəxəssislər bildirirlər ki, bu vərdiş hər kəs üçün eyni dərəcədə uyğun deyil. Əsas məsələ çayın özü yox, onun növü, miqdarı və hansı saatda içilməsidir.
Qara və yaşıl çayın tərkibində kofein var. Kofein beyni oyaq saxlayan maddələrdən biridir və bəzi insanlarda yuxuya getməyi çətinləşdirə bilər. Mayo Clinic-in məlumatına görə, 237 ml dəmlənmiş qara çayda təxminən 48 mq, yaşıl çayda isə 29 mq kofein olur. Kofeinsiz qara çayda bu göstərici təxminən 2 mq təşkil edir.
Araşdırmalar göstərir ki, kofein yatmazdan bir neçə saat əvvəl qəbul edildikdə yuxunun keyfiyyətinə təsir edə bilər. Elmi tədqiqatlardan birində kofeinin yatmazdan 6 saat əvvəl belə qəbul edilməsinin yuxunu poza bildiyi qeyd olunur. Sleep Foundation isə daha yaxşı yuxu üçün kofeinli içkilərdən yatmazdan ən azı 8 saat əvvəl uzaq durmağı tövsiyə edir.
Bu o demək deyil ki, axşam saatlarında çay içmək tamamilə zərərlidir. Əgər insan kofeinə həssas deyilsə, yuxu problemi yaşamırsa və çayı çox tünd dəmləmirsə, axşam saatlarında kiçik fincan çay ciddi problem yaratmaya bilər. Amma yuxusuzluq, ürəkdöyünmə, narahatlıq, mədə yanması və ya təzyiq problemi olan şəxslər axşam saatlarında qara və yaşıl çayı ehtiyatla içməlidirlər.
FDA bildirir ki, sağlam böyüklər üçün gündəlik təxminən 400 mq kofein əksər hallarda mənfi təsirlərlə əlaqələndirilmir. Bununla belə, kofeinə həssaslıq insandan-insana dəyişir. Bəzi insanlar az miqdarda kofeindən sonra belə yuxusuzluq, əsəbilik və ürəkdöyünmə hiss edə bilər.
Axşam çay içmək istəyənlər üçün ən uyğun seçimlərdən biri bitki çaylarıdır. Çobanyastığı, nanə, melisa və rooibos kimi kofeinsiz içkilər axşam saatları üçün daha münasib hesab olunur. Belə çaylar orqanizmi oyatmaq əvəzinə, rahatlama ritualının bir hissəsinə çevrilə bilər.
Mütəxəssislər axşam çay içərkən bir neçə məqama diqqət etməyi tövsiyə edirlər: çay çox tünd olmamalı, yatmazdan dərhal əvvəl yox, ən azı 1-2 saat əvvəl içilməli, şəkər və şirniyyatla birlikdə qəbul edilməməlidir. Çünki şirin qidalar və çox maye qəbulu da gecə yuxusunu poza bilər.
Nəticə olaraq, axşam çay içmək olar, amma hər çay axşam üçün uyğun deyil. Qara və yaşıl çay kofeinə görə bəzi insanlarda yuxunu poza bilər. Daha rahat yuxu üçün axşam saatlarında kofeinsiz və ya bitki çaylarına üstünlük vermək daha doğru seçimdir.
