Sağlam həyat dedikdə çox vaxt düzgün qidalanma və idman yada düşür. Halbuki gün ərzində dəfələrlə təkrarladığımız bəzi adi davranışlar da uzun müddətdə sağlamlığımıza təsir göstərə bilər. Problem ondadır ki, onların bir çoxunu zərərli vərdiş hesab etmirik.
1. Saatlarla fasiləsiz oturmaq
Ofisdə kompüter qarşısında işləmək, avtomobildə uzun müddət qalmaq, axşam isə divanda telefon və ya televizor qarşısında vaxt keçirmək müasir həyatın adi hissəsinə çevrilib.
Lakin uzun müddət hərəkətsiz qalmaq enerji sərfini azaldır və metabolik, ürək-damar problemləri ilə əlaqələndirilir. Hətta müntəzəm idman edən insanlar üçün belə günün qalan hissəsini tamamilə hərəkətsiz keçirmək ideal hesab edilmir.
Buna görə gün ərzində müntəzəm olaraq ayağa qalxmaq, qısa məsafələr gəzmək və ümumi hərəkətliliyi artırmaq faydalıdır.
2. Telefonla yatağa girmək
“Cəmi beş dəqiqə baxacağam” deyib yarım saat sosial şəbəkələrdə qalmaq çoxlarına tanışdır.
Problem yalnız ekranın işığında deyil. Sosial şəbəkələr, videolar, mesajlar və xüsusilə emosional xəbərlər beynin yatmazdan əvvəl sakitləşməsini çətinləşdirə bilər. Gec yatmaq və keyfiyyətsiz yuxu isə ertəsi gün diqqət, əhval və enerji səviyyəsinə təsir göstərə bilər.
Yatmazdan əvvəl telefondan uzaqlaşmaq və sabit yuxu rejimi yaratmaq daha sağlam seçimdir.
3. Susuzluğu gözləmək
Bəzi insanlar yalnız güclü susuzluq hiss etdikdə su içirlər. Gün ərzində kifayət qədər maye qəbul edilməməsi isə yorğunluq, baş ağrısı və diqqətin azalması kimi əlamətlərlə müşayiət oluna bilər.
Su ehtiyacı hər kəsdə eyni deyil: hava temperaturu, fiziki aktivlik, qidalanma və sağlamlıq vəziyyəti buna təsir edir. Buna görə hamı üçün məcburi “gündə 8 stəkan” qaydasından daha çox, gün ərzində müntəzəm maye qəbuluna diqqət yetirmək məqsədəuyğundur.
4. Daim yuxudan “oğurlamaq”
Bir gecə az yatmaq böyük problem kimi görünməyə bilər. Ancaq bunu vərdişə çevirmək başqa məsələdir.
Xroniki yuxu çatışmazlığı əhvalın, yaddaşın və diqqətin pisləşməsi ilə yanaşı, uzun müddətdə bir sıra sağlamlıq problemləri riskinin yüksəlməsi ilə əlaqələndirilir.
Yetkin insanların əksəriyyətinə gecə təxminən 7–9 saat yuxu tövsiyə olunur.
Əsas məsələ mükəmməl həyat tərzi yaratmaq deyil. Sağlamlığa təsir edən gündəlik vərdişləri görmək və onları tədricən dəyişmək daha real yanaşmadır. Bəzən gün ərzində daha çox hərəkət etmək, telefonu bir qədər tez kənara qoymaq və yuxuya vaxt ayırmaq kimi kiçik dəyişikliklər belə uzunmüddətli həyat tərzinin mühüm hissəsinə çevrilə bilər.
