Gündəlik həyatın stressi, yorğunluq və emosional gərginlik zamanı fərqində olmadan dərindən nəfəs alıb ah çəkirik. Alimlərin fikrincə, bu təbii refleks təkcə emosiyaların ifadəsi deyil, həm də orqanizmin tarazlığını qorumağa kömək edən mexanizmlərdən biridir.
Araşdırmalar göstərir ki, ah çəkmək ağciyərlərin fəaliyyətinə, stressin azalmasına və emosional vəziyyətin yaxşılaşmasına müsbət təsir göstərə bilər.
Ah çəkmək orqanizmə necə təsir edir?
Ah çəkmək adi nəfəsdən daha dərin və geniş nəfəsalma hərəkətidir. Bu refleks çox vaxt kədər, həsrət, yorğunluq və ya emosional gərginliklə əlaqələndirilsə də, mühüm fizioloji funksiyaları da yerinə yetirir.
Dərin nəfəsalma zamanı ağciyərlərdəki kiçik hava kisəciklərinin – alveolların yenidən açılması asanlaşır. Bu proses ağciyərlərin normal fəaliyyətinin qorunmasına kömək edir.
Stress və narahatlığı azalda bilər
Ah çəkməyin ən maraqlı xüsusiyyətlərindən biri onun sakitləşdirici təsiridir. Xüsusilə uzun nəfəsvermə ilə müşayiət olunan nəfəs məşqləri orqanizmin rahatlamasına və tənəffüsün yavaşlamasına kömək edə bilər.
ABŞ-nin Stenford Universitetinin alimləri tərəfindən aparılan araşdırmada gündə cəmi beş dəqiqə xüsusi nəfəs məşqləri edən iştirakçıların əhvali-ruhiyyəsində yaxşılaşma və narahatlıq səviyyəsində azalma müşahidə edilib.
2023-cü ildə “Cell Reports Medicine” jurnalında dərc olunan tədqiqatda 111 könüllü iştirak edib. Bir ay davam edən araşdırmada müxtəlif nəfəs texnikaları ilə meditasiya müqayisə olunub.
Nəticələr göstərib ki, xüsusilə uzun nəfəsverməyə əsaslanan “fizioloji ah çəkmə” texnikası əhvali-ruhiyyənin yaxşılaşması və tənəffüs sürətinin azalması baxımından ümidverici nəticələr verib.
Əhvali-ruhiyyəni yaxşılaşdıra bilər
Alimlərin fikrincə, düzgün nəfəs texnikaları sinir sisteminin sakitləşməsinə və emosional gərginliyin azalmasına kömək edə bilər.
İnsanlar bəzən məyusluq, qəzəb və ya kədər hiss etdikdə qeyri-ixtiyari ah çəkirlər. Bu hərəkət qısamüddətli rahatlıq hissi yarada bilər.
Lakin mütəxəssislər vurğulayırlar ki, nəfəs məşqləri stressin idarə olunmasına kömək etsə də, ciddi narahatlıq və psixi sağlamlıq problemlərinin müalicəsini əvəz etmir.
Bəs düzgün nəfəs məşqi necə edilir?
Tədqiqatda istifadə olunan fizioloji ah çəkmə texnikası olduqca sadədir:
-
Burnunuzdan yavaş və dərin nəfəs alın.
-
Nəfəsi vermədən burnunuzdan bir dəfə də qısa nəfəs alın.
-
Daha sonra ağzınızdan yavaş-yavaş və tam nəfəs verin.
-
Nəfəsvermənin nəfəsalmadan daha uzun olmasına diqqət edin.
-
Özünüzü rahat hiss etdiyiniz müddətdə məşqi təkrarlayın.
Tədqiqatda iştirakçılar bu məşqə gündə beş dəqiqə vaxt ayırıblar.
Məşqi oturaq və ya uzanmış vəziyyətdə etmək tövsiyə olunur. Başgicəllənmə və ya narahatlıq yaranarsa, məşqi dayandırmaq lazımdır. Təhlükəsizlik baxımından bu cür nəfəs texnikalarını avtomobil idarə edərkən və ya suyun içində tətbiq etmək olmaz.
Beləliklə, gündəlik həyatda çox vaxt yorğunluq və ya kədərlə əlaqələndirdiyimiz ah çəkmək əslində bədənin təbii tənzimləmə mexanizmlərindən biri ola bilər.
