“Artıq özünü yaxşı hiss etməlisən” — toksik münasibətdən çıxan insanların ən çox eşitdiyi cümlələrdən biridir. Amma çox vaxt rahatlıq əvəzinə insanın içində boşluq, kədər və qəribə itki hissi yaranır.
Bu isə çaşdırıcı görünür:
İnsanı dağıdan münasibət üçün necə darıxmaq olar?
Psixoloq Ramani Durvasula yas və itki mövzusu üzrə mütəxəssis Devid Kesslerlə söhbətində bildirib ki, toksik və ya narsist münasibətin bitməsi təkcə azadlıq deyil, həm də dərin itki prosesidir.
Ən çətin məqam isə odur ki, bu kədər çox vaxt cəmiyyət tərəfindən görünmür və qəbul edilmir.
Ətrafdakılar yalnız insanın “pis münasibətdən xilas olduğunu” görür, amma bir anda yox olmayan emosional bağlılığı görmürlər.
“Sənə daha asan olmalıdır” — amma olmur
Bir çox insan xəyanət edən, manipulyasiya edən və ya emosional zorakılıq göstərən partnyordan ayrıldıqdan sonra belə sözlər eşidir:
- “Şanslısan”
- “Nəhayət azadsan”
- “Ən doğru qərarı verdin”
Amma daxilində tam fərqli hisslər olur:
Sevinc əvəzinə ağrı, azadlıq əvəzinə isə itki hissi.
Məhz toksik münasibətlərin ən böyük paradoksu da budur.
Bağlılıq hissi niyə qalır?
Münasibət dağıdıcı olsa belə, yenə də münasibət idi.
Ortaq həyat, emosional bağ, vərdişlər və gözləntilər vardı. Bütün bunlar bağlılıq yaradır və hər bağlılığın qırılması insan üçün kədər deməkdir.
“Frankenşteyn” nümunəsi
Devid Kessler “Frankenşteyn” hekayəsini bu vəziyyət üçün maraqlı metafora kimi göstərir.
Romanda məxluq ona qarşı qəddar davranan yaradıcısına baxmayaraq yenə də onunla emosional bağ hiss edir və çəkdiyi ağrıya baxmayaraq darıxır.
Çünki aralarında bağ yaranmışdı.
Bu vacib məqamdır:
İnsan yalnız yaxşı şeylər üçün darıxmır. İnsan bağlı olduğu şey üçün darıxır.
Toksik münasibətdən sonra insan əslində nəyi itirir?
Bu cür ayrılıq ilk baxışdan göründüyündən daha ağır olur. Burada söhbət təkcə bir insandan getmir.
İnsan eyni anda bir neçə şeyi itirir:
- Qarşı tərəfin həqiqi və ya xəyalındakı obrazını
- Onun dəyişəcəyinə dair ümidini
- Birlikdə qurduğu gələcək planlarını
- “Bəlkə də...” ilə başlayan xəyalları
Psixoloqlar bunu “görünməyən kədər” adlandırırlar.
Çünki belə münasibət yaşamayan insanlar adətən belə düşünür:
- “Pis münasibət üçün niyə üzülürsən?”
- “Bu, sənin xeyrinə oldu”
- “Həyatına davam et”
Amma emosiyalar məntiqlə işləmir.
Məhz buna görə də bir çox insan yaşadığı ağrı ilə tək qalır.
Ən vacib həqiqət
Mütəxəssislər bildirirlər ki, toksik münasibətdən sonra kədərlənmək tamamilə normaldır.
Bağlılıq bir anda yox olmur və yas prosesi zəiflik deyil.
Əslində insan ağrı üçün yox, yaranmış bağ üçün darıxır.
Toksik münasibəti bitirmək təkcə gedə bilmək gücü deyil, həm də yaranan itkini yaşamaq cəsarətidir.
Bəzən ən çətin hissə məhz sevinc gözlənilən yerdə özünə kədərlənməyə icazə vermək olur.
Çünki insan yalnız yaşadığı hissləri qəbul etdikdən sonra həqiqi — daxili — azadlığa yaxınlaşa bilir.
