Bəzən insan ağlamaq istəyir, amma göz yaşları gəlmir. Sanki içində böyük bir ağırlıq var, lakin emosiyalar çıxış yolu tapa bilmir. Bu hal psixologiyada emosional blok və ya emosional sıxılma kimi izah olunur. İnsan hisslərini yaşamaq istəyir, amma bədən və beyin buna imkan vermir.
Belə vəziyyət çox vaxt uzun müddət yığılan stress, yorğunluq və emosiyaların bastırılması nəticəsində yaranır. İnsan illərlə “güclü olmalıyam”, “ağlamaq zəiflikdir”, “özümü ələ almalıyam” kimi düşüncələrlə hisslərini içində saxlayır. Nəticədə emosiyalar çıxış tapa bilmədikdə bədən sanki özünü müdafiə mexanizmi qurur və hissləri “dondurur”.
Psixoloqlar deyir ki, bu hal xüsusilə böyük gərginlikdən sonra ortaya çıxır. İnsan o qədər yorulur ki, artıq ağlamağa belə enerjisi qalmır. Bəzən də bu, travma və ya güclü emosional zərbə ilə əlaqəli olur. Beyin insanı qorumaq üçün hissləri bir müddət “söndürür”.
Emosional sıxılmanın başqa səbəbləri də ola bilər:
• uzunmüddətli stress və tükənmişlik
• uşaqlıqdan emosiyaları gizlətmə vərdişi
• depressiya və ya daxili boşluq hissi
• çox güclü psixoloji yüklənmə
Belə vəziyyətdə insan özünü boş, yorğun və ya içində ağır bir düyün varmış kimi hiss edə bilər. Bəzən isə insan düşünür ki, “niyə ağlaya bilmirəm, deməli hisslərim yoxdur”. Halbuki əksinə — emosiyalar var, sadəcə çıxış yolu tapa bilmir.
Bu halda özünə kömək etməyin bir neçə yolu var. Ən vacibi emosiyaları zorla çıxarmağa çalışmamaqdır. Bəzən insan “mütləq ağlamalıyam” deyərək özünü daha da sıxır. Halbuki hisslər öz vaxtında ortaya çıxır.
Faydalı ola biləcək bəzi addımlar:
• hisslərini yazmaq — gündəlik tutmaq və içində olanları kağıza tökmək
• sakit musiqi dinləmək və ya film izləmək — emosiyaları yumşaq şəkildə oyada bilər
• təbiətdə gəzmək və tək qalmaq
• yaxın biri ilə açıq danışmaq
• bədəni hərəkətə gətirmək — idman və ya sadə gəzinti
Psixoloqların fikrincə, bəzən insan sadəcə özünə hiss etməyə icazə verməlidir. Ağlamaq zəiflik deyil. Əksinə, bu, bədənin və psixikanın stressdən təmizlənmə yollarından biridir.
Əgər uzun müddət emosiyalar donmuş kimi qalırsa, insan həyata qarşı marağını itirirsə, tez-tez boşluq hiss edirsə, bu halda psixoloqla danışmaq çox faydalı ola bilər. Bəzən sadə bir söhbət belə insanın içində yığılan hisslərin yavaş-yavaş açılmasına kömək edir.
