Sosial şəbəkələrdə populyarlaşan soyuq terapiya — yəni çox soyuq suya, bəzən isə buz əlavə edilmiş vannaya girmək — hər kəs üçün təhlükəsiz və universal sağlamlıq üsulu deyil. Bu barədə Cleveland Clinic məlumat yayıb
İdman həkimi Dominik Kinq bildirib ki, hətta krandan gələn adi soyuq su belə orqanizmdə soyuq terapiyaya bənzər təsirlər yarada bilər. Daha “ekstremal” variantda isə vannaya böyük miqdarda buz əlavə olunur.
Mütəxəssislərin fikrincə, soyuq vannalar bəzi hallarda əzələlərin bərpasına kömək edə, məşqdən sonra şişkinliyi və iltihabı azalda bilər. Bu, xüsusilə intensiv idmandan sonra əzələ ağrılarının azalmasına təsir göstərə bilər.
Soyuq terapiyanın əhvali-ruhiyyəyə və diqqət toplamağa da müsbət təsir edə biləcəyi bildirilir. Bəzi insanlar bunu stressi azaltmaq və zehni aydınlıq hissi yaratmaq üçün meditasiya formasına bənzədirlər.
Bundan başqa, müntəzəm soyuq su prosedurlarının bəzi insanlarda yuxu keyfiyyətini yaxşılaşdıra biləcəyi, gecə oyanmalarını azalda biləcəyi qeyd olunur. İdmançılar arasında bu üsul bəzən bədən temperaturunu tez aşağı salmaq üçün də istifadə edilir.
Lakin həkimlər xəbərdarlıq edirlər ki, buz vannaları sosial şəbəkələrdə göstərildiyi qədər sadə və risksiz deyil. Soyuq suda uzun müddət qalmaq bədənin həddindən artıq soyumasına, titrəməyə, huşun qarışmasına və hətta bayılmaya səbəb ola bilər.
Həddindən artıq soyuq su dəri və sinirlərə zərər verə, donma və toxuma zədələnməsi riskini artıra bilər. Soyuq həmçinin nəfəsalmaya təsir göstərərək hiperventilyasiya, başgicəllənmə və suda huş itkisi təhlükəsi yarada bilər.
Ən ciddi risklərdən biri isə ürəyə düşən əlavə yükdür. Soyuq damarları daraldır, qan təzyiqini yüksəldə və ürəyi daha intensiv işləməyə məcbur edə bilər. Bu səbəbdən ürək-damar xəstəliyi, yüksək təzyiq, diabet, qan dövranı pozğunluğu və damar problemləri olan şəxslər belə prosedurlara başlamazdan əvvəl mütləq həkimlə məsləhətləşməlidirlər.
Soyuq vannalar idman üçün də həmişə ideal seçim deyil. Mütəxəssislərə görə, güc məşqindən dərhal sonra soyuq suya girmək əzələ böyüməsi üçün vacib olan təbii iltihab siqnallarını zəiflədə bilər. Xüsusilə məşqdən sonrakı ilk 4 saat bu baxımdan daha həssas dövr sayılır.
Təhlükəsiz istifadə üçün yeni başlayanlara suyun temperaturunu təxminən 10–15 dərəcə aralığında saxlamaq, çox soyuq suya girməmək və proseduru 1–2 dəqiqə ilə məhdudlaşdırmaq tövsiyə edilir. Başgicəllənmə, zəiflik, narahatlıq və ya nəfəs almaqda çətinlik yaranarsa, prosedur dərhal dayandırılmalıdır.
Soyuq vannadan sonra bədəni tez isitmək, qurulanmaq və isti geyim geyinmək vacibdir.
Həkimlər bildirirlər ki, buz vannası sehrli sağlamlıq üsulu deyil. Bəzi insanlar üçün bərpa və zehni rahatlıq vasitəsi ola bilər, digərləri üçün isə orqanizmə təhlükəli stress yarada bilər. Əsas qayda budur: trend sağlamlıqdan üstün olmamalıdır.
