Yalan danışanları ələ verən 5 cümlə: psixoloqlar bu ifadələrə diqqət etməyi məsləhət görür
Bəzən illərlə tanıdığınız, güvəndiyiniz biri haqqında içinizdə şübhə yaranır. Amma dərhal özünüzü susdurursunuz: “Bəlkə də mən çox şübhəciyəm”, “Yəqin yanlış anlayıram”, “Bəlkə də səbəbi başqadır”. Halbuki psixoloqlar bildirirlər ki, yalan danışan insanlar çox vaxt yalnız davranışları ilə deyil, istifadə etdikləri cümlələrlə də özlərini ələ verə bilirlər.
Mütəxəssislərin fikrincə, yalanı müəyyən etmək üçün təkcə bir ifadəyə əsaslanmaq doğru deyil. Lakin bəzi cümlələr müdafiə, mövzudan yayınma və məsuliyyətdən qaçma əlaməti ola bilər.
1. “Sən yenə də çox şübhələnirsən”
Bu cümlə qarşı tərəfin sualınıza cavab vermək əvəzinə, sizi günahlandırmağa çalışdığını göstərə bilər. Belə hallarda əsas mövzu yaddan çıxır və diqqət sizin “şübhəci” olmağınıza yönəlir.
2. “Mən niyə yalan danışım ki?”
İlk baxışda məntiqli səslənsə də, bu cavab bəzən konkret izahdan yayınmaq üçün istifadə olunur. İnsan faktları izah etmək əvəzinə, özünü ümumi şəkildə müdafiə etməyə başlayır.
3. “İnanmırsansa, özün bilərsən”
Bu ifadə çox vaxt söhbəti bağlamaq və qarşı tərəfi emosional təzyiq altında qoymaq üçün işlədilir. Halbuki dürüst insan adətən vəziyyəti izah etməyə və anlaşılmazlığı aradan qaldırmağa çalışır.
4. “Bu barədə danışmaq istəmirəm”
Əlbəttə, hər kəsin şəxsi sərhədləri ola bilər. Amma vacib bir məsələ ilə bağlı bu cümlə təkrar-təkrar deyilirsə, bu, mövzudan yayınma siqnalı kimi görünə bilər.
5. “Sən hər şeyi böyüdürsən”
Bu ifadə qarşı tərəfin hisslərini kiçiltmək üçün istifadə oluna bilər. İnsan haqlı sual verdiyi halda, özünü günahkar və “həddindən artıq reaksiya verən” biri kimi hiss etməyə başlayır.
Psixoloqların fikrincə, bu cümlələrin hər biri təkbaşına yalan sübutu deyil. Əsas məsələ onların hansı vəziyyətdə, hansı tonla və nə qədər tez-tez işlədilməsidir. Əgər bir insan daim sualdan yayınır, sizi günahlandırır və mövzunu dəyişməyə çalışırsa, bu artıq diqqət edilməli davranış ola bilər.
Mütəxəssislər belə hallarda tələsmədən, sakit şəkildə danışmağı və faktlara əsaslanmağı məsləhət görürlər. Çünki sağlam münasibətdə sual vermək qorxu yaratmamalı, cavab isə qarşı tərəfi susdurmaq üçün yox, aydınlıq gətirmək üçün verilməlidir.
