Dünya elmi ilk dəfə məsafədən işin mental sağlamlığa təsirini genişmiqyaslı şəkildə qiymətləndirib. Nəticələr narahatedici olub: çeviklik və rahatlığa baxmayaraq, məsafədən iş dərin sosial izolyasiyaya səbəb olur, stress səviyyəsini əhəmiyyətli dərəcədə artırır və insanların antidepressantlardan daha tez-tez istifadə etməsinə gətirib çıxarır. Bu təsir ən çox ailəsiz yaşayan insanlar arasında hiss olunur.
Bu barədə Science yazır.
Alimlər pandemiyadan əvvəl və sonra məsafədən çalışan işçilərlə ofisdə çalışan işçilər arasında baş verən dəyişiklikləri araşdırıblar. Məsafədən çalışanlarda “ambient ünsiyyət” adlandırılan gündəlik sosial təmaslarda kəskin azalma qeydə alınıb. Onlar saatlarla digər insanlarla vizual və ya verbal təmas qurmurlar: nə həmkarlarla səhər salamlaşması, nə qəhvə aparatının yanında söhbətlər, nə də mağazada yad bir insanın təsadüfi təbəssümü olur.
Psixoloqlar bildirirlər ki, hətta ən qısa sosial qarşılıqlı əlaqə belə insanın psixoloji rifahını yaxşılaşdıra bilər və bu təsir çox vaxt insanların gözlədiyindən daha güclü olur.
Məsafədən çalışan işçilər ofisə qayıtdıqdan sonra da daha çox vaxtı tək işləyərək keçirib, dostları ilə sosial aktivlikdən uzaq durub və həm iş zamanı, həm də işdən sonra daha izolyasiya olunmuş vəziyyətdə qalıblar. Bu tendensiya ən çox tək yaşayan məsafədən çalışanlar arasında müşahidə edilib: onlar bütün günü insanlarla təmas qurmadan keçirib, nəticədə onların psixoloji gərginliyi, psixiatrik yardım alma halları və antidepressantlardan istifadə səviyyəsi kəskin artıb.
Araşdırmanın nəticələri göstərir ki, məsafədən iş izolyasiyanı əhəmiyyətli dərəcədə gücləndirir və xüsusilə tək yaşayan insanlar üçün mental sağlamlığı pisləşdirir. Bir çox işçi məsafədən işləmək istəsə də, alimlərin qənaətinə görə, insanlar bu formatın rifahları üçün yaratdığı uzunmüddətli qiyməti tam dərk etməyə bilərlər. Bu təsir zamanla yığıla və daha ciddi nəticələrə səbəb ola bilər.
Məsafədən işin mental sağlamlığa təsirini anlamaq həm harada işləyəcəyinə qərar verən işçilər, həm də məsafədən iş siyasətini müəyyən edən şirkətlər və hökumətlər üçün vacibdir.
Bu nəticələr Ukrayna üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Çünki müharibə dövründə təhlükəsizlik riskləri səbəbindən məsafədən iş formatı yüz minlərlə ofis işçisi, İT mütəxəssisi və kreativ sektor nümayəndəsi üçün əsas fəaliyyət formasına çevrilib.
