Mütəxəssislər bildirirlər ki, gündüz saatlarında yuxululuq və həddindən artıq yorğunluğun səbəbi çox vaxt qanda şəkər səviyyəsinin dəyişməsi, qidalanma və orqanizmin təbii bioloji ritmləri ilə bağlı olur.
Bu barədə egeszsegkalauz saytının materialında qeyd olunub.
Ekspertlərin sözlərinə görə, gün ərzində enerjinin azalması kifayət qədər geniş yayılmış haldır. Bu vəziyyət xüsusilə ağ çörək, xəmir məmulatları, şirniyyatlar və şəkərli içkilər kimi sürətli karbohidratlarla zəngin nahardan sonra daha tez-tez müşahidə olunur.
Nahardan sonra niyə yuxu gəlir?
İnsan çox miqdarda rafinə olunmuş karbohidrat qəbul etdikdə qanda qlükoza səviyyəsi sürətlə yüksəlir. Buna cavab olaraq orqanizm daha çox insulin ifraz edir, bundan sonra isə şəkər səviyyəsi tez düşür. Məhz bu proses yorğunluq, yuxululuq və yenidən nəsə yemək istəyi yaradır.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, beyin bu cür dəyişikliklərə xüsusilə həssas reaksiya verir. Buna görə diqqət zəifləyir, reaksiya yavaşlayır və “beyin dumanı” adlandırılan hal yaranır.
Bununla yanaşı, zülallı qidalar, lif və mürəkkəb karbohidratlar gün ərzində enerji səviyyəsinin daha sabit qalmasına kömək edir.
Səbəb təkcə qida olmaya bilər
Ekspertlər qeyd edirlər ki, gündüz yorğunluğu həmişə naharla bağlı olmur. Burada bir neçə amil mühüm rol oynayır:
yuxu çatışmazlığı;
xroniki stress;
susuzlaşma;
həddindən artıq qəhvə qəbulu;
bioloji ritmlərin pozulması.
Hətta yüngül susuzlaşma belə baş ağrısı, yorğunluq və diqqətin zəifləməsinə səbəb ola bilər.
Bundan başqa, günün ikinci yarısında içilən qəhvə gecə yuxusunun keyfiyyətini pisləşdirə bilər. Nəticədə insan ertəsi gün özünü daha da yorğun hiss edir.
Gəzinti qəhvədən daha yaxşı kömək edə bilər
Həkimlər növbəti fincan qəhvəyə tələsməməyi məsləhət görürlər. Onların sözlərinə görə, nahardan sonra qısa gəzinti və ya yüngül fiziki aktivlik çox vaxt daha təsirli olur.
Cəmi 10–20 dəqiqəlik gəzinti belə:
qan dövranını yaxşılaşdıra;
qanda şəkər səviyyəsini sabitləşdirə;
diqqəti artıra;
gümrahlıq hissini geri qaytara bilər.
“Enerji düşüşünün” qarşısını almaq üçün hansı qidalar kömək edir?
Stabil özünü yaxşı hiss etmək üçün həkimlər nahara bu qidaları daxil etməyi tövsiyə edirlər:
balıq və ya yağsız ət;
tərəvəz;
yumurta;
paxlalılar;
tam taxıllı məhsullar;
zülal mənbələri ilə hazırlanan salatlar.
Ara öyünlərdə şirniyyat əvəzinə qoz-fındıq, təbii yoqurt və ya zülalla birlikdə meyvə seçmək daha məqsədəuyğundur.
Nə vaxt həkimə müraciət etmək lazımdır?
Əgər güclü yuxululuq demək olar ki, hər gün təkrarlanırsa və ya başqa simptomlarla müşayiət olunursa, həkimlər müayinədən keçməyi məsləhət görürlər.
Bunun səbəbi aşağıdakılar ola bilər:
dəmir çatışmazlığı;
B12 vitamini çatışmazlığı;
anemiya;
qalxanabənzər vəzi problemləri;
insulin müqaviməti və ya prediabet;
yuxu pozuntusu.
Yorğunluqla yanaşı, güclü susuzluq, tez-tez sidiyə getmə, başgicəllənmə və ya çəkidə kəskin dəyişikliklər müşahidə olunarsa, buna xüsusi diqqət yetirmək lazımdır.
