Bugünkü dünyada seçim çoxdur. Axşam baxacağımız filmdən tutmuş işləyəcəyimiz sahəyə, alacağımız əşyaya, hətta həyatımıza daxil edəcəyimiz insanlara qədər hər şeyin saysız-hesabsız alternativi var. İlk baxışda bu, azadlıq kimi görünür. Amma bəzən seçimlərin çoxluğu insanı rahatlaşdırmaq əvəzinə yorur. Çünki insan “yaxşı” olanla kifayətlənmək əvəzinə daim “ən yaxşısını” tapmağa çalışır.
Məhz burada problem başlayır. İdeal axtarışı çox vaxt insanı daha xoşbəxt etmir, əksinə daha narahat edir. Çünki ideal dediyimiz şey çox zaman real həyatda tam şəkildə mövcud olmur. Hər işin, hər münasibətin, hər qərarın müsbət və mənfi tərəfləri var. İnsan bunu qəbul etmədikdə isə daim müqayisə etməyə başlayır: “Bəlkə daha yaxşısı var idi?”, “Bəlkə səhv seçim etdim?”, “Bəlkə başqa yol daha düzgün idi?”
İdeallıq axtarmayan insanlar isə həyatı daha real görürlər. Onlar hər şeyin qüsursuz olmasını gözləmirlər. Bir qərar verəndə onun mütləq ən mükəmməl seçim olmasına yox, özləri üçün kifayət qədər uyğun olub-olmamasına baxırlar. Bu da onlara daha çox daxili rahatlıq verir. Çünki insan hər dəfə “ən yaxşı”nı axtaranda indiki anı yaşamaq əvəzinə, ehtimallar arasında ilişib qalır.
Məsələn, bir insan film seçərkən saatlarla araşdırma aparıb ən yüksək reytinqli, ən çox bəyənilən filmi tapmağa çalışa bilər. Sonda isə yorulub heç nəyə baxmaya da bilər. Başqa biri isə xoşuna gələn bir filmi seçib sadəcə izləyər və bundan zövq alar. Həyatın daha böyük qərarlarında da oxşar mexanizm işləyir. Bəzən insan mükəmməl iş, mükəmməl münasibət, mükəmməl zaman gözlədiyi üçün əlində olan imkanları da itirir.
Sakit və xoşbəxt insanlar adətən bilirlər ki, həyat kompromislərdən ibarətdir. Onlar seçim etdikdən sonra arxaya dönüb sonsuz müqayisələr aparmırlar. Bu, onların məsuliyyətsiz olduğu anlamına gəlmir. Sadəcə onlar başa düşürlər ki, hər qərarı yüz faiz zəmanətlə vermək mümkün deyil. Bəzən kifayət qədər yaxşı olan seçim, insanı xoşbəxt etmək üçün yetərlidir.
İdeallıq axtarışı həm də insanın özünə qarşı münasibətini sərtləşdirir. Daim daha yaxşı görünmək, daha uğurlu olmaq, daha düzgün qərarlar vermək istəyi insanı tükəndirə bilər. Halbuki insan öz qüsurlarını, tərəddüdlərini və səhvlərini qəbul edəndə daha yüngül yaşayır. Özündən qeyri-mümkün mükəmməllik gözləməyən insan həm başqalarına, həm də özünə qarşı daha mərhəmətli olur.
Bu o demək deyil ki, insan inkişaf etməməli və ya yaxşısına can atmamalıdır. Əksinə, məqsədli yaşamaq vacibdir. Amma məqsəd ideallıq yox, uyğunluq və daxili rahatlıq olmalıdır. Hər şeyin ən mükəmməlini tapmaq arzusu çox vaxt insanı həyatdan uzaqlaşdırır. Çünki həyat ideal anlarda yox, adi və natamam anlarda yaşanır.
Nəticədə, ideallıq axtarmayan insanlar daha sakit yaşayırlar, çünki onlar həyatla davamlı mübarizə aparmırlar. Onlar hər şeyi nəzarətdə saxlamağa çalışmır, hər seçimdən maksimum nəticə tələb etmirlər. Onlar bilirlər ki, xoşbəxtlik bəzən ən yaxşısını tapmaqda yox, kifayət qədər yaxşı olanı qəbul edib onun içində rahatlıq tapa bilməkdədir.
