Eyni qida fərqli işıqlandırma, musiqi və interyer şəraitində insana başqa cür dada bilər. Finlandiya və İtaliyadan olan alimlərin araşdırmasına görə, düzgün seçilmiş mühit yoqurtun daha şirin qəbul edilməsini təxminən 15–16 faiz artıra bilər.
Araşdırmanın nəticələri “Food Quality and Preference” jurnalında dərc olunub.
Təcrübə göstərib ki, isti çəhrayı işıq, yumru formalar və sakit, axıcı musiqidən ibarət “şirin mühit” az şəkərli yoqurtun dadını daha şirin hiss etdirib. Bu təsir xüsusilə tərkibində 6 faiz şəkər olan yoqurtda nəzərə çarpıb. Şəkər miqdarı 9 faiz olan məhsulda isə təsir daha zəif olub.
Mütəxəssislər bunu beynin müxtəlif hiss orqanlarından gələn məlumatları vahid təsəvvürdə birləşdirməsi ilə izah edirlər. Bu hadisə çarpaz duyğu əlaqəsi adlandırılır.
Məsələn, yumru formalar adətən şirinlik və yumşaqlıqla, kəskin və bucaqlı formalar isə turşluq və acılıqla əlaqələndirilir. Çəhrayı və qırmızı rənglər də şirin dadı xatırladır. Soyuq, tünd və yaşıl rənglər isə daha çox acı və turş dadlarla assosiasiya olunur.
Musiqi də dad hissinə təsir göstərə bilər. Axıcı və melodik səslər şirinliyi, kəskin və qırıq ritmlər isə turşluğu daha güclü hiss etdirib.
Tədqiqat zamanı mühitin yalnız dada deyil, məhsulun teksturasına da təsir etdiyi müəyyənləşdirilib. “Şirin mühit” yoqurtu daha hamar, “turş mühit” isə daha duru və sulu göstərib. Xüsusi “qatı mühit” isə məhsulun qaymaqlılıq və sıxlıq hissini artırıb.
Müəlliflər az şəkərli yoqurtun şirin mühitdə nəzarət şəraiti ilə müqayisədə 15–16 faiz daha şirin qəbul edildiyini bildiriblər. Onların fikrincə, multisensor mühitlər yemək zamanı dadın qavranılmasını dəyişdirmək üçün yeni imkanlar yaradır.
Audiosistemlər üzrə ekspert Maksim Semeykin “RBK Kompanii”yə müsahibəsində musiqinin artıq restoranlarda sadəcə fon deyil, qastronomik təcrübənin bir hissəsinə çevrildiyini bildirib.
O, Oksford Universitetinin professoru Çarlz Spensin musiqini “yeni rəqəmsal ədviyyat” adlandırdığını qeyd edib. Spensin araşdırmalarına görə, yüksək tezlikli səslər şirinliyi, aşağı tezlikli səslər isə acılıq və dadın ağırlığını gücləndirə bilər.
Bu nəticələr restoranlar və qida istehsalçıları üçün, xüsusilə də məhsullardakı şəkərin miqdarını azaltmaq istəyənlər üçün faydalı ola bilər. Ev şəraitində də isti işıq və sakit musiqi desertin daha şirin, soyuq işıq və ritmik musiqi isə yeməyin daha təravətli hiss edilməsinə təsir göstərə bilər.
