Unutqanlıq qəfil gəlmir. O, səssizdir. Hər gün içilən şirin içkidə, “bir dəfəlik” deyilən desertdə, gecə yeyilən paket çipsdə gizlənir. Beyin isə hər qaşığı yadda saxlayır.
Beyin bədən çəkimizin cəmi 2 faizidir, amma enerjinin 20 faizini istifadə edir. Yəni sən nə yeyirsənsə, o, ya aydın düşüncəyə, ya da zehni yorğunluğa çevrilir.
1. ŞƏKƏR – Beynin gizli sabotajçısı
Ağ un məmulatları, qazlı içkilər, şirniyyatlar. Qanda şəkər sürətlə qalxır, sonra kəskin düşür. Bu dalğalanma beyində iltihabı artırır, yaddaş üçün kritik bölgə olan hipokampusa zərər verə bilər. Uzun müddətli yüksək şəkər istehlakı diqqət dağınıqlığı, zehni bulanıqlıq və erkən yaddaş zəifləməsi ilə əlaqələndirilir.
Şəkər enerji deyil, çox vaxt yanlış siqnaldır.
2. TRANS YAĞLAR – Damarları sərtləşdirən təhlükə
Fast-food, marqarinli şirniyyatlar, dərin qızartmalar. Bu yağlar damar elastikliyini azaldır, beyin qan dövranını zəiflədir və xroniki iltihabı gücləndirir. Beyin qanla işləyir. Qan zəifləyirsə, düşüncə də ləngiyir.
Bu qidalar beyini bir anda dayandırmır. Amma uzun müddətdə onu sakit-sakit tormozlayır.
Yaxşı xəbər? Beyin plastikdir. Omeqa-3 ilə zəngin balıq, qoz, zeytun yağı, giləmeyvələr və yaşıl yarpaqlı tərəvəzlər iltihabı azaldır, hüceyrələri qoruyur və diqqəti gücləndirir. Aralıq dənizi tipli qidalanma modeli yaddaş zəifləməsi riskini azaltdığına dair elmi araşdırmalarla dəstəklənir.
Unutqanlıq çox vaxt yaş deyil, seçimlərin cəmidir.
Hər qaşıq ya yanacaqdır, ya da tormoz.
