Ağır və sarsıdıcı hadisələrdən sonra yaşanan qorxu, narahatlıq və emosional gərginlik insanın gündəlik həyatına ciddi təsir göstərə bilər. Psixoloqların fikrincə, nəfəs məşqləri, fiziki aktivlik və yüngül dartınma hərəkətləri belə vəziyyətlərdə yaranan gərginliyi azaltmağa kömək edə bilər.
NEWS.ru nəşrinə müsahibəsində böhran və idman psixoloqu, psixosomatika üzrə mütəxəssis Olqa Sofyanova bildirib ki, travmatik hadisədən sonra insanın həm psixoloji, həm də fiziki vəziyyətinə diqqət yetirilməsi vacibdir.
Mütəxəssisin sözlərinə görə, yaşanan hadisəni xatırladan hər şeydən tamamilə qaçmaq düzgün olmadığı kimi, insanı həmin xatirələrlə zorla üzləşməyə məcbur etmək də olmaz.
“Travmatik hadisədən sonra bədənlə işləmək vacibdir. Nəfəs məşqləri, dartınma hərəkətləri və fiziki aktivlik yığılmış gərginliyi azaltmağa kömək edir. Əgər qorxu və ya xatirələr yaşamağa, işləməyə, yatmağa və insanlarla ünsiyyət qurmağa mane olursa, bu, peşəkar yardıma müraciət etmək üçün siqnaldır”, – deyə psixoloq bildirib.
O vurğulayıb ki, psixoterapiya, o cümlədən travmaya yönəlmiş terapiya, yaşanan hadisənin psixoloji təsirlərinin aradan qaldırılmasına və insanın həyatı üzərində nəzarət hissini bərpa etməsinə kömək edə bilər.
Travmadan sonra insan hansı mərhələlərdən keçir?
Psixoloqun sözlərinə görə, ağır hadisədən sonra insan şok və inkar, qəzəb və qorxu, ruh düşkünlüyü və depressiya, nəhayət, baş verənləri qəbul etmə kimi müxtəlif emosional vəziyyətlər yaşaya bilər.
Lakin bu mərhələlər hər zaman eyni ardıcıllıqla baş vermir. Bəzi insanlar müəyyən emosional vəziyyətləri təkrar yaşaya və ya onlardan birində uzun müddət qala bilərlər.
Mütəxəssis bildirib ki, insanın öz hisslərini ifadə edə bilməməsi və ətrafından kifayət qədər dəstək görməməsi travmanın təsirlərinin davam etməsinə səbəb ola bilər.
Keçmişin ağır xatirələrindən necə uzaqlaşmaq olar?
Olqa Sofyanova travmatik hadisədən sonra insanın öz emosiyalarını boğmağa çalışmamasını tövsiyə edib.
Onun sözlərinə görə, yaşanan hissləri gündəliyə yazmaq, etibar edilən insanla danışmaq və ya psixoloqa müraciət etmək emosional gərginliyin azalmasına kömək edə bilər.
“İnsan həyatının müəyyən bir anında ilişib qalmamaq üçün özünə hiss etməyə icazə verməlidir. Boğulmuş emosiyalar yox olmur. Yuxusuzluq, baş ağrıları və narahatlıq kimi əlamətlər yarana bilər”, – deyə mütəxəssis bildirib.
Psixoloq həmçinin ağır hadisədən sonra gündəlik həyat rejiminin tədricən bərpa edilməsinin vacibliyini vurğulayıb.
Normal yuxu rejimi, müntəzəm qidalanma, açıq havada gəzinti və sadə gündəlik məşğuliyyətlərə qayıtmaq insanın özünü daha sabit hiss etməsinə kömək edə bilər.
“Bu, yaşanan ağrını aradan qaldırmır, lakin insana yenidən dayaq hissi qazandırır”, – deyə Sofyanova qeyd edib.
