Yeni araşdırma göstərir ki, kişilər qadınlardan daha çox yeməyə əlavə duz qatır — 12,7% qarşı 9,4%. Amma fərq təkcə tezlikdə deyil, səbəblərdədir.
Kişilər necə davranır?
Kişilərdə bu vərdiş daha avtomatikdir:
- tək yaşamaq ehtimalı 62% artırır
- pəhriz və ya məhdudiyyət yoxdursa, daha çox duz əlavə edirlər
- qidalanma keyfiyyətindən çox asılı deyil — sağlam yeyən də, qeyri-sağlam yeyən də eyni vərdişi göstərə bilər
Yəni kişilərdə bu daha çox vərdiş və refleks kimi formalaşır.
Qadınlarda vəziyyət fərqlidir
Qadınlarda duz əlavə etmək həyat tərzi ilə bağlıdır:
- ultra-emal olunmuş qidalar → risk 2 dəfədən çox artır
- yüksək təzyiq olub pəhriz saxlamamaq → +68%
- şəhərdə yaşamaq → demək olar 2 dəfə çox
Amma qoruyucu faktorlar da var:
- meyvə yemək → risk 81% azalır
- tərəvəz yemək → risk 40% azalır
Yəni qadınlarda bu davranış ümumi qidalanma sistemi ilə bağlıdır.
Niyə ümumiyyətlə duz əlavə edirik?
- dad vərdişi (duza alışmaq)
- natriumlu qidalar dad reseptorlarını “zəiflədir”
- avtomatik davranış — yeməyi dadmadan duzlamaq
Əslində süfrədə əlavə olunan duz gündəlik natriumun təxminən 20%-ni təşkil edir — bu az deyil.
Nə edək?
- duz qabını avtomatik süfrəyə qoymamaq
- limon, ədviyyə və göyərtilərlə dad artırmaq
- kolbasa, sosis kimi məhsulları azaltmaq
Niyə vacibdir?
Həddindən artıq duz:
- yüksək təzyiq
- ürək-damar xəstəlikləri
- böyrək problemləri
ilə əlaqəlidir və ildə milyonlarla ölümə səbəb olur.
