Son illərdə GLP-1 reseptor agonistləri əsasında hazırlanan dərmanlar piylənmənin müalicəsində mühüm yeniliklərdən biri hesab olunur. Bu preparatlar iştahanı azaltmağa, qanda şəkərin səviyyəsini nəzarətdə saxlamağa və çəkinin davamlı şəkildə azalmasına kömək edir.
Medical News Today yazır ki, yeni araşdırmalar bu dərmanların təsirinin yalnız arıqlama ilə məhdudlaşmaya biləcəyini göstərir.
Böyük müşahidə tədqiqatında artıq çəkisi və ya piylənməsi olan qadınlar arasında GLP-1 preparatları qəbul edənlərdə süd vəzi xərçəngi riskinin təxminən 30 faiz aşağı olduğu müəyyən edilib. Bu nəticələr daha geniş klinik sınaqların başlanmasına əsas yaradıb.
Mütəxəssislər uzun müddətdir bildirirlər ki, artıq çəki, xüsusilə menopauzadan sonra, süd vəzi xərçəngi riskini artıra bilər. Çünki piy toxuması estrogen ifraz edir, süd vəzi şişlərinin böyük hissəsi isə hormonlardan asılı olur. Bundan əlavə, piylənmə xroniki iltihabı gücləndirir, insulinə həssaslığı azaldır və bədəndə şiş hüceyrələrinin inkişafına şərait yarada bilən hormonal proseslərə təsir edir.
Araşdırma zamanı 45-80 yaş arası 111 mindən çox qadının tibbi məlumatları təhlil edilib. Onların bədən kütlə indeksi 25-dən yuxarı olub. GLP-1 preparatları qəbul edən qadınlar bu dərmanlardan istifadə etməyənlərlə müqayisə edilib.
Nəticələrə görə, ümumi qrupda süd vəzi xərçəngi riski 35 faizdən çox, oxşar xüsusiyyətlərə malik qadınlar arasında aparılan daha detallı müqayisədə isə təxminən 30 faiz aşağı olub.
Bununla belə, alimlər vurğulayırlar ki, bu tədqiqat yalnız əlaqəni göstərir. Yəni nəticələr GLP-1 preparatlarının birbaşa xərçəngin qarşısını aldığını hələ sübut etmir.
Mümkün izahlardan biri çəkinin azalmasıdır. Arıqlama piy toxuması tərəfindən ifraz olunan estrogenin səviyyəsini azalda və metabolik sağlamlığı yaxşılaşdıra bilər.
Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, təsir mexanizmi daha mürəkkəb də ola bilər. GLP-1 preparatları xroniki iltihabı azalda, insulinə həssaslığı yaxşılaşdıra, iltihabi molekulların səviyyəsini aşağı sala və bəzi xərçəng növlərinin inkişafında rol oynayan bioloji proseslərə təsir göstərə bilər.
Mütəxəssislər hələlik tələsməməyi tövsiyə edirlər. Çünki bu, müşahidə xarakterli araşdırmadır və səbəb-nəticə əlaqəsini tam sübut etmir. Bundan başqa, iştirakçıların hansı GLP-1 preparatını qəbul etdiyi, müalicənin nə qədər davam etdiyi, genetik risklər, şişin tipi və mərhələsi ayrıca təhlil olunmayıb.
Bu səbəbdən alimlər artıq beynəlxalq klinik sınaqlara hazırlaşırlar. Həmin sınaqlar GLP-1 preparatlarının süd vəzi xərçənginin profilaktikasında həqiqətən effektiv olub-olmadığını daha dəqiq göstərəcək.
Əgər gələcək tədqiqatlar bu qoruyucu təsiri təsdiqləsə, bu, yalnız süd vəzi xərçəngi deyil, piylənmə ilə əlaqəli digər onkoloji xəstəliklərin qarşısının alınmasında da mühüm addım ola bilər.
