Qazaxıstanda arxeoloqlar təxminən 2000 il əvvələ aid iki qadın məzarında qədim kosmetik vasitələrin izlərini aşkar ediblər.
“npj Heritage Science” elmi jurnalında dərc olunan araşdırmaya görə, məzarlardan tapılan təbii təbaşir parçalarında darçın və nanəyə aid ola biləcəyi ehtimal edilən ətirli maddələrin izləri müəyyən olunub.
Tapıntılar Sırdərya çayının aşağı axarında yerləşən Cetiasar mədəniyyətinə aid qədim qəbiristanlıqlarda aşkarlanıb. Alimlərin fikrincə, qalıqlar 30–39 yaşlarında vəfat etmiş qadınlara məxsus ola bilər.
Təbaşir parçalarının tərkibində yüzlərlə üzvi birləşmə, o cümlədən ətirli maddələr tapılıb. Tədqiqatçılar qədim dövrdə bu maddələrin efir yağları ilə qarışdırılaraq kosmetik vasitə kimi istifadə olunduğunu ehtimal edirlər.
Maraqlıdır ki, aşkar edilən ətirli maddələrin bir çoxunun mənbəyi Aral dənizi ətrafında yetişmir. Alimlər onların başqa bölgələrdən gətirildiyini və bunun Mərkəzi Asiya, Çin, Hindistan və İran arasında qədim ticarət əlaqələrinə işarə edə biləcəyini düşünürlər.
Bununla belə, tədqiqatçılar indiyədək yalnız iki belə tapıntının aşkarlandığını, buna görə də həmin kosmetik vasitələrin Mərkəzi Asiyada geniş yayıldığını söyləməyin hələ tez olduğunu vurğulayırlar.
