Məzuniyyətdən qayıdan insan özünü əvvəlki kimi yorğun hiss edirsə, bu, hər zaman istirahətin qısa olması demək deyil.
Bu barədə “Gazeta.Ru”ya biznes-psixoloq, iqtisadçı, iqtisad elmləri namizədi Yekaterina Katalina danışıb.
Onun sözlərinə görə, araşdırmalar göstərir ki, məzuniyyət insanın ümumi vəziyyətini yaxşılaşdırır, lakin gündəlik iş yükünə qayıtdıqdan sonra bu təsir tez zəifləyə bilər. Ən çox buraxılan səhvlərdən biri isə istirahəti də işə çevirməkdir.
Ekspert bildirib ki, bəzi insanlar məzuniyyət zamanı sərt marşrut qurur, qısa müddətdə bütün görməli yerləri gəzməyə çalışır, reytinqləri yoxlayır, ard-arda ekskursiyalar planlaşdırır. Belə halda insan fiziki olaraq ofisdə olmasa da, daxilən yenə plan, nəzarət və nəticə rejimində qalır.
Katalinanın sözlərinə görə, belə məzuniyyətdə şəhər dəyişir, amma insanın daxili vəziyyəti dəyişmir. İstirahət əvəzinə narahatlıq yaranır: gün kifayət qədər dolu keçdimi, pul boş yerə xərcləndimi?
Ekspert bunu “istirahət etməyi bacarmaq üzrə imtahan” adlandırıb.
İkinci səbəb isə işdən tam ayrıla bilməməkdir. İnsan çimərlikdə uzansa da, fikrən məktublara cavab verir, iş yazışmalarını düşünür. Əgər ilk iş günü barədə düşüncə səfərin ortasından istirahəti korlayırsa, bu artıq xroniki gərginliyin əlaməti ola bilər.
Daha az görünən səbəblərdən biri də insanın adi rolundan uzaqlaşmasıdır. İşdə insan kim olduğunu bilir: mütəxəssis, rəhbər, əməkdaş. Məzuniyyətdə isə bu dayaqlar müvəqqəti olaraq itir.
Katalina qeyd edib ki, bəzi insanlar “vəzifəm və faydam olmadan mən kiməm?” narahatlığını həddindən artıq aktivliklə ört-basdır edir və istirahət əvəzinə cədvəlini yenidən doldurur.
Ekspert məsləhət görür ki, insan səfərdən qayıdan kimi dərhal işə başlamasın. Bir neçə günü evdə keçirmək, əşyaları yığışdırmaq, yuxunu bərpa etmək və adi rejimə qayıtmaq daha doğrudur.
Onun sözlərinə görə, axşam uçuşdan qayıdıb səhər dərhal iş görüşməsinə qoşulmaq orqanizmə uyğunlaşmaq üçün vaxt vermir.
Katalina hesab edir ki, optimal məzuniyyət müddəti təxminən iki həftədir. On gündən az istirahətdə insan çox vaxt tam keçid edə bilmir, həddindən artıq uzun məzuniyyətdən sonra isə iş rejiminə qayıtmaq çətinləşir.
Ekspertin fikrincə, məzuniyyətdən sonra özünü günahlandırmaq yox, yorğunluğun səbəbini anlamaq lazımdır: səfəri həddindən artıq yüklədinizmi, iş yazışmalarından ayrıla bildinizmi, bədəniniz dincəlsə də, fikriniz ofisdə qaldımı?
Katalina vurğulayıb ki, bəzən problem məzuniyyətdə yox, insanın qayıtdığı mühitdə olur. Əgər insan hətta istirahət günlərində də bazar ertəsini qorxu ilə düşünürsə, təkcə məzuniyyət onu bərpa etməyə kifayət etməyə bilər.
