ABŞ alimləri müəyyən ediblər ki, polivitaminlərin gündəlik qəbulu yaşlı insanlarda bioloji qocalmanı ləngidə bilər. Klinik tədqiqatın nəticələrinə görə, iki il ərzində bu təsir təxminən dörd aylıq “qənaət edilmiş” bioloji yaşa bərabər olub. Araşdırma Nature Medicine jurnalında dərc edilib.
Tədqiqat Mass General Brigham mütəxəssisləri tərəfindən aparılıb. Onlar yaşlı insanların sağlamlığına kakao ekstraktı və polivitaminlərin təsirini öyrənən genişmiqyaslı COSMOS klinik layihəsinin məlumatlarını təhlil ediblər.
Araşdırmaya orta yaşı təxminən 70 olan 958 sağlam iştirakçı daxil edilib. Könüllülər təsadüfi qaydada dörd qrupa bölünüb: bir qrup həm polivitamin, həm də kakao ekstraktı qəbul edib, digər qruplar komponentlərdən yalnız birini qəbul edib, nəzarət qrupu isə plasebo qəbul edib.
Orqanizmin qocalma sürətini qiymətləndirmək üçün alimlər epigenetik saatlar adlanan üsuldan istifadə ediblər. Bu üsul bioloji yaşı DNT metilləşməsindəki dəyişikliklər əsasında müəyyən edir. Söhbət genlərin aktivliyinə təsir edən və yaş artdıqca tədricən dəyişən kimyəvi işarələrdən gedir.
Qan nümunələri tədqiqatın əvvəlində, bir ildən sonra və iki ildən sonra analiz edilib. Polivitamin qəbul edən insanlarda bioloji qocalmanın plasebo qrupu ilə müqayisədə istifadə olunan beş epigenetik şkalanın hamısı üzrə ləngidiyi müəyyən edilib. Ölüm riski ilə əlaqəli iki göstərici üzrə isə təsir statistik baxımdan əhəmiyyətli olub.
Ümumilikdə, polivitamin qəbulu ikiillik dövrdə bioloji qocalmanın orta hesabla təxminən dörd ay ləngiməsinə uyğun gəlib. Ən nəzərəçarpan təsir isə bioloji yaşı pasport yaşından əvvəlcədən daha yüksək olan insanlarda müşahidə edilib.
Müəlliflər vurğulayırlar ki, hələlik söhbət ömrün uzadılmasından deyil, qocalmanın molekulyar markerlərinə təsirdən gedir. Alimlər növbəti mərhələdə bu təsirin tədqiqat başa çatdıqdan sonra da qalıb-qalmadığını və polivitaminlərin daha əvvəl müəyyən edilmiş üstünlükləri — koqnitiv pozuntular, bəzi xərçəng növləri və katarakta riskinin azalması ilə bağlı olub-olmadığını yoxlamağı planlaşdırırlar.
Bununla belə, tədqiqatçılar qeyd edirlər ki, nəticələr polivitaminlərin sağlam qidalanmanı və yaşla bağlı xəstəliklərin qarşısının alınmasına yönələn digər profilaktik üsulları əvəz edə biləcəyi anlamına gəlmir.
