Qan təzyiqinin kəskin yüksəlməsi (hipertenziv tutma) təhlükəli vəziyyətdir. Panikaya düşmək yox, sistemli hərəkət etmək lazımdır. Təzyiq birdən qalxanda əsas məqsəd ürək, beyin və damarları qorumaqdır.
İlk növbədə oturun və ya yarıoturaq vəziyyət alın. Uzanan zaman baş bir qədər yuxarıda olsun. Dərin və yavaş nəfəs alın. 4 saniyə nəfəs alın, 4 saniyə saxlayın, 6 saniyə buraxın. Bu, simpatik sinir sisteminin həddindən artıq aktivliyini azaldır.
Təzyiqi ölçün. 5–10 dəqiqə sakit qaldıqdan sonra yenidən ölçün. Əgər göstərici 180/120 mm civə sütunundan yuxarıdırsa və ya sinə ağrısı, nəfəs darlığı, güclü baş ağrısı, görmə pozuntusu, nitq çətinliyi varsa – bu artıq təcili yardım tələb edən vəziyyətdir.
Əgər sizə əvvəldən həkim tərəfindən təyin olunmuş dərman varsa, yalnız həmin dərmanı qəbul edin. Özbaşına yeni preparat qəbul etmək düzgün deyil. “Qonşunun dərmanı” təhlükəli ola bilər.
Bu anda qəhvə, enerji içkisi, siqaret qadağandır. Soyuq duş qəbul etmək və ya birdən-birə fiziki aktivliyə başlamaq da düzgün deyil. Bədən sakitləşməlidir, döyüş rejiminə keçməməlidir.
Əgər təzyiq 160–170 aralığındadır, amma ağır simptom yoxdursa, yenə də həkimlə əlaqə saxlayın. Kəskin sıçrayışlar çox vaxt stress, duzlu qida, yuxusuzluq, dərmanı buraxmaq və ya hormonal dəyişikliklərlə bağlı olur. Səbəbi tapmadan problemi həll etmək olmur.
Vacib məqam: təzyiqin çox sürətli endirilməsi də təhlükəlidir. Beyin damarları buna uyğunlaşmaya bilər. Ona görə hədəf “tez endirmək” yox, təhlükəsiz şəkildə stabilləşdirməkdir.
Əgər bu hallar sizdə təkrarlanırsa, artıq söhbət təkcə epizoddan getmir. Bu, damar sisteminin sizə xəbərdarlığıdır. Hipertoniya səssiz işləyən, amma nəticəsi ağır olan prosesdir. Erkən nəzarət – insult və infarkt riskini ciddi azaldır.
İnsan bədəni qəribə mexanizmdir: stressə min illik vəhşi reaksiya verir, amma müasir dünyada bu reaksiya damarları sıradan çıxarır. Ona görə təzyiq təkcə rəqəm deyil, həyat tərzinin güzgüsüdür.
