Bir neçə dəqiqəyə hazır olur, ucuzdur və dadlıdır. Buna görə də hazır əriştə dünyanın ən populyar sürətli yeməklərindən biridir. Ancaq onun əsas problemi çoxlarının düşündüyü kimi təkcə “fast-food” olması deyil. Əsas diqqət yetirilməli məqamlardan biri paketdə gizlənən yüksək natrium miqdarıdır.
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı bildirir ki, hazır əriştə kimi qablaşdırılmış məhsullarda duzun miqdarı yüksək ola bilər. ÜST böyüklər üçün gündəlik natrium qəbulunun 2000 mq-dan, yəni təxminən 5 qram duzdan çox olmamasını tövsiyə edir. Həddindən artıq natrium qəbulu yüksək arterial təzyiq, ürək-damar xəstəlikləri və insult riskinin artması ilə əlaqələndirilir.
Maraqlısı budur ki, problem yalnız əriştənin özündə deyil. Ədviyyat paketləri və bulyon natrium yükünün mühüm hissəsini təşkil edə bilər. Buna görə qablaşdırmanın üzərində yalnız kaloriyə deyil, “sodium/natrium” göstəricisinə və bir paketdə neçə porsiya olduğuna baxmaq vacibdir. ÜST materiallarında hətta əriştəli şorbanın suyunu içməməyin natrium qəbulunu əhəmiyyətli dərəcədə azalda biləcəyi qeyd olunur.
Bəs onu tez-tez yemək nə ilə əlaqələndirilir? Cənubi Koreyada 10 711 yetkin insanı əhatə edən araşdırmada hazır əriştəni həftədə iki və daha çox dəfə yeyən qadınlarda metabolik sindromun daha yüksək yayılması müşahidə olunub. Başqa bir araşdırmada isə hazır əriştənin daha tez-tez istehlakı gənclərdə triqliserid, diastolik qan təzyiqi və acqarına qlükoza kimi kardiometabolik göstəricilərlə əlaqələndirilib. Bunlar müşahidə tədqiqatlarıdır, yəni hazır əriştənin həmin problemlərə birbaşa səbəb olduğunu sübut etmir.
Bu isə o demək deyil ki, bir paket hazır əriştə yemək sağlamlığı məhv edir. Əsas məsələ onun nə qədər tez-tez yeyilməsi və ümumi qidalanmanın necə olmasıdır. Daha balanslı seçim üçün ədviyyat paketinin hamısından istifadə etməmək, bulyonu tam içməmək və yeməyə yumurta, toyuq, göyərti və tərəvəz əlavə etmək olar.
Yəni hazır əriştənin “gizli təhlükəsi” mistik bir maddə deyil: çox vaxt gözümüzdən qaçan natrium və onu müntəzəm istehlak etmək vərdişidir.
